Youp van ‘t Hek – Aardige mensen inspireren me

Door Willem van Leeuwen

De centrale boodschap in de shows van Youp van ’t Hek kun je vrijwel steeds omschrijven als ‘leef uitbundig’. Denk aan zijn befaamde slogan: ‘Leef je leven als het allerlaatste uur.’ Voor Balance Sheet zet de cabaretier op een rij wat hem zowel in zijn werk als dagelijks leven gaande houdt. ‘Ik heb me van kindsaf al verwonderd’.
 
Datum: 23 november 2007
Tijd: 17 uur
Plaats: Artiestenfoyer van theater Carré in Amsterdam
 
‘Uitbundig leven dat lukt mij vrij goed, maar ik heb natuurlijk ook een makkelijk bestaan. Ik werk weliswaar hard, maar mijn zalen zijn vol, ik sta met plezier op het podium. Verder kan ik van mijn eigen woorden mijn werk maken. Ik zet die woorden in een bepaalde volgorde verpak ze vervolgens in een show of in een column en er komen heel veel mensen op af. Al 25 jaar. Als ik ’s nachts na een show naar huis rijd en ik zie de jongens aan de weg werken, dan denk ik: ik zou niet willen ruilen. Mijn boodschap is grotendeels steeds dezelfde: je mag hier even rondlopen en dan ben je heel lang dood, dus maak er wat van. Leef uitbundig. Uitbundig leven verzin je grotendeels zelf. Er zijn mensen die hun halve leven bij de psychiater op de bank doorbrengen en hun moeder de schuld geven van alle shit, maar je bepaalt het meeste toch wel zelf hoor. Uitbundig leven is vooral een kwestie van dingen níet doen. Dus vooral niet zeuren en geen dingen doen, waar je geen plezier uithaalt. Daar wordt je wel een beetje asociaal van, maar anderen hebben dan tenminste geen last van je.’
 
‘Ik houd de mensen een spiegel voor. Dat is mijn vak. Daarvoor kijk ik rond, ik signaleer, ik verwonder me. Waarover? Te veel om op te noemen. Bangladesh wordt weggeblazen en Koenders geeft een schamele één miljoen. Een miljoen terwijl er een Betuwelijn ligt weg te rotten. Dat verbaast me enorm. De graaicultuur verbaast me ook, net als de voetbaltrainers die halverwege het seizoen de trein nemen naar een andere club. Verder hebben we in ons land te kampen met een soort emotie-inflatie. Stel, ik ga morgen dood, wat gebeurt er dan? Dan pakt Jan de Boer uit Kruiningen zijn laptop, gaat naar www.condoleance, tikt een briefje met: ‘ik wens Debby Petter veel sterkte met het verlies van haar man’, en hij drukt op ‘verzend’. En dat doen vervolgens 35.000 mensen. Dat is toch verbazingwekkend? Iedereen heeft tegenwoordig wat te melden dankzij internet en email, maar feitelijk gaat het over hetzelfde als waar het in de kroeg over gaat. Nergens over.’
 
Wanhopig
‘Ik heb me altijd verwonderd, van kindsaf aan. Toen ik twaalf was nam de terreinknecht van de hockeyclub na 25 jaar afscheid met een receptie in het clubhuis. Die man had een wens om met zijn vrouw een keer een grote reis te maken, maar daarvoor ontbrak het geld. Dus werd er een collecte gehouden onder de leden, rijke mensen uit ’t Gooi. De terreinknecht kreeg uiteindelijk een envelop met 750 gulden. Ik stond in de kantine en keek om me heen. Er waren vierhonderd  gasten aanwezig. Die hadden dus nog geen twee piek per persoon gegeven. Ik zeg dat verbaasd tegen mijn vader en die zegt tegen mij: ‘ja jongen, zo gaat dat en dan heb ik nog vijftig gulden gegeven, mag je weten’.
 
Fris en alert
‘Mijn inspiratie, de inspiratie die me een plezierig leven bezorgt, haal ik uit van alles: reizen, boeken en kranten lezen, naar het Concertgebouw. Neem de laatste roman van Ian mcEewan ‘ On Chesil beach’, geweldig boek. Maar ook de laatste gedichten van Remco Campert zijn prachtig, of ‘Dit boek redt je leven’ van A.M. Homes, over een man die zijn leven radicaal verandert. Ik loop de hele dag te tanken, te zoeken, snuffelen, uitproberen. Ik probeer goed contact te houden met mijn kinderen en ik ga ook naar Paul de Leeuw. Kortom, ik wil op de hoogte blijven en me verwonderen, want dat houdt me fris en alert. Maar als een ander inspiratie haalt uit het onderhouden van zijn tuin, of uit het sparen van coladoppen, houwen zo, hoor, zou ik zeggen. En als hij en zij op zondagmiddag samen hun Gaastra-jack aantrekken om met de labrador langs het strand te gaan wandelen, dan ben ik de laatste die er iets tegen heeft. Als ik maar niet meehoef. Ja, ik ga ze er wél weer van langs geven in mijn show en als ze me dan ook nog gelijk geven, dan zijn het ook sufferds. Als ze zeggen ‘bekijk het maar lekker Youp’, dan vind ik dat ook prima.’
 
Mooie gesprekken
‘Iets voor een ander doen, voor zwakkeren en zieken, het hoort erbij, zeker als het om kinderen gaat. Ik ben onder meer ambassadeur voor de Beatrix Kinderkliniek in Groningen. Als ik in de buurt ben, ga ik langs en praat met die kinderen. Vaak mooie gesprekken waar ik plezier aan beleef. Soms ook trieste, want je ontmoet ook kinderen die nog maar kort hebben te gaan. Maar ook dan ontleen ik meestal iets positiefs aan een praatje. Het liefst geef ik aan die betrokkenheid geen ruchtbaarheid, behalve als een camera een hoger bedrag voor het goede doel oplevert. Op de een of andere manier wil ik het zuiver proberen te houden.
Toen mijn ouders kort na elkaar waren gestorven, nu vijftien jaar geleden, heeft het verdriet heel lang aan me geknaagd. Achter mijn ogen en in mijn borst. Dat verdriet ging op den duur over in een heel prettig gevoel, iets dat ik koesterde. Dat kwam omdat het zulke fijne, aardige mensen waren geweest. Ik merk dat ik me graag laat inspireren door aardige mensen. Ik ben ook goed in het verzamelen van aardige mensen om me heen.
Waar het om draait in het leven? Mijn laatste show sluit af met een gedicht dat zo eindigt: ‘het is een droom om zo te dromen/ik weet dat ik nu overdrijf/ maar weet u wat mijn mooiste droom is?/Dat ik altijd wakker blijf.’ Wakker blijven in de zin van het eeuwig leven hebben, maar ook in de zin van: alert zijn, waakzaam zijn, zien wat er aan de hand is, wat er werkelijk met ons gebeurt.’

Dit artikel is eind 2007 gepubliceerd in het magazine Balance Sheet